Osteopathie en stress

Bij een blokkade of bewegings beperking bij een paard denken we al gauw aan een oorzaak door bijvoorbeeld een keer uitglijden, vast liggen, een slecht passend zadel of iets dergelijks.

Minder bekend is dat verstoringen van binnenuit, bijvoorbeeld vanuit de maag of darmen, ook hun invloed zullen hebben op hoe de rug kan bewegen.

Maar ook factoren zoals stress hebben hun invloed op het lijf (denk aan spieren, fascia, zenuwstelsel, organen etc) waardoor bewegingsbeperkingen kunnen ontstaan terwijl misschien je zadel perfect past, maar je paard veel stress ervaart door zijn nieuwe buurman die continue door de tralies komt zetten terwijl hij rustig probeert te eten. Of hij staat in een groep waar hij eigenlijk niet op zijn plek is of de aangeboden training past niet bij ‘m.

Hierom kan alleen een osteopathie behandeling nooit een soort magische toverstaf-behandeling zijn. Het gaat altijd om het hele management rondom je paard. Als je zelf een stressvolle tijd achter de rug hebt ga je misschien ook wel naar een fysiotherapeut, osteopaat of masseur. De stress is voelbaar in je lijf en onprettig. Maar, naast dat je deze vorm van therapie toepast weet je dat je ook iets met de stress moet doen. Sommige stress is niet oplosbaar, maar kunnen we wel mee leren omgaan.

Je kan je paard leren omgaan met bepaalde situaties of de situatie zo aanpassen voor je paard dat het minder stress ervaart.

Ik denk dat het gemiddelde paard in Nederland nog vrij veel stress ervaart, hoewel er een enorme omslag aan het plaats vinden is in het denken van mensen. Deze stress beïnvloed óók de soepelheid van je paard. Denk maar aan hoe jouw schouders voelen of je rug na een stressvolle tijd. Niet comfortabel en niet soepel. Je hebt dan misschien wel de beste schoenen of passende BH (om maar ff een vergelijking met harnachement voort te zetten) maar als de stress prikkel aanhoudt voel je dat alsnog in je lijf. En bij een paard speelt dat ook een rol.

Het goede nieuws is dan wel weer: Ja, osteopathie kan paarden ook helpen die stress weer los te laten. En dat is super dankbaar werk. 🙌

Het Pariëtale Systeem 1/3

Op mijn site heb ik al een stukje verteld over de systemen waarop een osteopaat werkt. Toch bestaat er vaak nog veel onduidelijkheid over wat ik precies doe als paardenosteopaat. Door uit te leggen in welke systemen ik op zoek ga naar blokkades en bewegingsbeperkingen hoop ik dat dit duidelijker voor je wordt. Het is lastig om deze systemen gescheiden te bekijken, omdat ze met elkaar samenwerken als eenheid. Net als dat het hoofd niet los gezien kan worden van de achterhand. Toch ga ik een goede poging doen, succes met lezen!

In het lijf heb je 3 systemen die samenwerken en elkaar beïnvloeden. Dit is bij ons als mensen net zo.

  • Het pariëtale systeem
  • Het viscerale systeem
  • Het cranio-sacrale systeem

Onder het pariëtale systeem verstaan we alle spieren, gewrichten, ligamenten, menisci, tussenwervelschijven, etc. Dit wordt ook wel het bewegingsapparaat genoemd. Ook fysiotherapeuten en chiropractors werken op dit systeem. De technieken en benaderwijze verschillen wel met die van een osteopaat. Meer over de verschillen kan je hier lezen.

3_07624.jpg

Verlies in beweging en het ontstaan van blokkades in dit systeem kunnen bijvoorbeeld ontstaan door een ongeval, een niet goed passend zadel, overbelasting etc. Ook het viscerale en cranio-sacrale systeem beïnvloeden het pariëtale systeem, maar dat parkeren we nog even voor later.

Wat doe ik om blokkades en bewegings beperkingen op te heffen in het parietale systeem?

  • Mobiliseren
  • Manipuleren
  • Technieken op de spieren en fascia. O.a. zachte technieken en stretches.

Al deze technieken doe ik alleen met mijn handen. Er komen geen hamers of andere tools aan te pas.

Problemen in het pariëtale systeem kunnen op zichzelf staan maar zijn vaak het gevolg van viscerale connecties. Daarom behandel ik nooit alleen het pariëtale deel, maar ook het viscerale en cranio-sacrale deel.

Het behandelen van problemen in spieren en gewrichten is voor veel mensen bekend. Bijna iedereen is wel eens naar een fysiotherapeut of “kraker” geweest. Wat daarmee de toegevoegde waarde van osteopathie is, is voor veel mensen onbekend: mijn chiropractor kan toch ook manipuleren en mijn fysiotherapeut kan die spier toch ook losmaken? Werken op het pariëtale systeem is belangrijk, maar je boekt meer resultaat met het betrekken van het cranio-sacrale en viscerale systeem hierbij. Je behandelt het lichaam meer als totaliteit, van hoofd tot staart. Daarbij kijk ik als paardenosteopaat ook naar het patroon van alle spieren en gewrichten in het hele lichaam, in relatie tot elkaar.

cropped-dsc006011.jpg

Bij dit patroon wat je in het lijf vind, verwacht je bepaalde blokkades of bewegings beperkingen op een specifieke manier. Bijvoorbeeld een specifieke lengtebuiging, dat het paard wel rechts kan buigen, maar niet naar links. Soms, vind je echter precies het tegenovergestelde dan wat je zou verwachten in het patroon in het lichaam. Wanneer het lichaam op een andere manier vast zit dan verwacht, en het niet de lijn der compensatie volgt, kan het zijn gaan decompenseren. Een decompensatie doet pijn en moet losgemaakt worden.

Al eerder benoemde ik de invloed van het viscerale en cranio-sacrale systeem op je pariëtale systeem. Een goed voorbeeld hiervan is de invloed van de organen op de soepelheid van de rug. In mijn volgende blog ga ik daar over verder.

Haal het maximale uit de behandeling!

Een behandeling wordt algauw even “tussendoor” ingepland. Misschien is je paard gevallen of merk je met rijden dat het minder goed gaat en bel je me voor een afspraak. Toch zijn er een aantal dingen handig om voor- en achteraf te regelen zodat je het maximale resultaat uit een behandeling kan halen.

Planning

Een behandeling inplannen kan geoptimaliseerd worden als je kijkt naar de rest van je paarden agenda zoals het bezoek van de hoefsmid/bekapper, dierenarts, etc.

Moet je paard ook nog naar de tandarts? Plan dit dan het liefst vóór de osteopaat. Problemen in de mond hebben gevolgen voor de kaak en het hele lijf. Wanneer deze problemen verholpen zijn kan ik een meer optimaal resultaat bereiken. Een speculum wat (te) lang open staat of wat ineens dicht wordt geklapt kan soms voor een nareactie in de kaak zorgen. Dit kan dan direct meegenomen worden in de behandeling.

Het is prettig voor het paard als een hoefsmid of bekapper in de week na de behandeling kan komen. De balans in het lijf kan veranderen tijdens een behandeling waardoor de hoefsmid opnieuw kan beoordelen of er veranderingen nodig zijn voor het bekappen of beslaan. Paarden die op ijzers staan worden in een specifieke houding gefixeerd vanaf de grond. Wanneer er iets losgemaakt wordt in het lijf, maar de fixatie blijft vanuit de hoeven bestaan, kan dit gevolgen hebben voor het effect van de behandeling.

Is je paard ingeënt? Wacht dan liever een paar dagen tot een week tot na de enting, ook als hij geen zichtbare reactie op het enten heeft.

De behandeling

4efef94e41bbda9170e7fba0032fff34

Het is een kleine moeite maar ik word er héél erg blij van als het paard schoon en wel klaar staat op een rustige plek om behandeld te kunnen worden. Ik til elk been meerdere keren op in een behandeling. Als een paard enorme modder en mestvoeten heeft ben ik binnen no-time niet meer toonbaar bij de volgende klant… Te schoon is trouwens ook niet fijn, paarden die ingespoten zijn met anti klit geven voor mij te weinig weerstand tijdens bijvoorbeeld manipuleren of het gebruiken van de staart.

Zorg voor een rustige, droge, ruime plek. Dan kan ik veiligheid voor het paard en mezelf creëren en rustig behandelen zodat het paard zo min mogelijk stress of ongemak ervaart. O.a. om hangen te voorkomen moet de eigenaar het paard vasthouden tijdens een behandeling. Het is noodzakelijk dat het paard gewend is om voetjes te geven en stil te staan. Als dit juist onderdeel is van het probleem, dan gaan we natuurlijk samen uitzoeken of hier een lichamelijke oorzaak aan ten grondslag ligt.

Nazorg

Na het behandelen is mijn advies meestal 2 à 3 dagen alleen te stappen, aan de hand of evt. aan een lange longeerlijn. Dit is per paard verschillend. Daarna kan de training rustig opgebouwd worden, hiervoor krijg je een persoonlijk advies. Het is belangrijk dat het paard de eerste dagen het niet al te gek maakt. Het lichaam is los en soepel maar nog niet volledig in balans. Door het lichaam tijd te geven om zijn balans weer te vinden en rustig op te bouwen in training, krijgt je paard de kans een (beter) beweegpatroon te ontwikkelen.

Het kan zijn dat het paard na een behandeling eerst wat stijver loopt. Dit is geen reden om je direct zorgen te maken. Maak je je wel zorgen of zijn er andere dingen waar je vragen over hebt neem dan even contact met me op.

Longeren is vaak na een paar dagen al mogelijk. Zorg ervoor dat je paard de mogelijkheid heeft om op zijn eigen benen te lopen en zelf zijn hoofd/hals houding kan bepalen, zeker de eerste dagen na een behandeling. Uiteraard kan je hem hierin begeleiden en helpen zijn balans te vinden, bijvoorbeeld door lange lijnen te gebruiken. Ik ben geen fan van de meeste longeer hulpmiddelen, omdat ze een hoofd-hals houding forceren (valse knik en achter de loodlijn). Goede opties zijn longeren met kaptoom of bijvoorbeeld met dubbele lijnen.

Zodra je weer kan opbouwen adviseer ik, indien je niet een heel goede ruiter bent, om dit onder toezicht te doen van goede instructie. Mijn voorkeur gaat uit naar instructie met kennis van biomechanica en anatomie. Wanneer er alleen gekeken wordt naar het “in de krul rijden” kan je wat mij betreft beter verder zoeken. Een correcte training is belangrijk als je dressuur rijdt en je paard heel wilt houden. Daar kan geen osteopatische behandeling tegenop (evenals bijvoorbeeld een niet goed passend zadel of een strak aangesnoerde neusriem). Let op dat na verloop van tijd (soms vrij snel na een behandeling en training) de bespiering zoveel kan veranderen dat een zadel soms niet meer goed past.

Probeer dus een behandeling in te plannen in het complete management van je paard. Heb je vragen hierover, neem dan gerust contact met me op.

Verschil tussen een osteopaat voor paarden en …

Door de bomen zie je het bos niet meer. De hoeveelheid therapieën die tegenwoordig toegepast wordt op paarden lijkt elk jaar te groeien. Vandaar deze blog, wat is het verschil tussen een osteopaat voor paarden en andere (manuele) therapeuten?

Ik heb op mijn site uitgelegd op welke systemen een osteopaat voor paarden werkt. Toch zijn er ook nog andere therapieën en manuele behandelingen die het bewegingsapparaat beïnvloeden. Als humaan fysiotherapeut en humaan osteopaat i.o. zal ik nooit iemand zijn die zegt dat je voor resultaat alleen naar een osteopaat moet gaan. Maar, er is wel een verschil in benadering en behandelwijze. Meerdere therapieën kunnen elkaar vaak wel goed aanvullen, zoals bijvoorbeeld fysiotherapie en osteopathie.

Laten we eerst duidelijk hebben dat je bij een acute situatie altijd de dierenarts moet bellen. Wanneer een osteopaat medische diagnoses gaat stellen, denk dan even goed na. Medische diagnoses kunnen alleen door een dierenarts vast gesteld worden, soms pas na ondersteunend beeldmateriaal. Helaas hebben wij en ook dierenartsen geen röntgen-ogen dus soms is verder onderzoek echt noodzakelijk.

De therapieën die vaak met elkaar verward worden zijn:

  • Sportmassage
  • Fysiotherapie
  • Chiropractie
  • Cranio-sacraal therapie
  • Osteopathie

Sportmassage

Een sportmasseur werkt op de spieren. Spieren hebben, zeker bij paarden met een flink trainingsschema, vaak veel te verduren. Fijn dus om deze soms los te maken en extra laten te doorbloeden voor een goed herstel. Zelf heb ik de opleiding tot sportmasseur (humaan) gevolgd. Een sportmasseur kan goed voelen of er meer aan de hand is en of eventueel aanvullende zorg nodig is van bijvoorbeeld een dierfysiotherapeut of paardenosteopaat.

Dierfysiotherapie

Een fysiotherapeut werkt óók op de spieren, maar ook op gewrichten. Hij mobiliseert deze en geeft de eigenaar oefeningen voor het trainen van de juiste spieren of van bijvoorbeeld balans. Voordat je dierfysiotherapeut bent moet je na een 4-jarige opleiding tot humaan fysiotherapeut ook een 2-jarige vervolg opleiding doen. Ik ben wel humaan fysiotherapeut, maar geen dierfysiotherapeut.

Paarden chiropractie

Een chiropractor werkt met name op de rug. Een bekende opleiding die je wel eens voorbij hoort komen is bijvoorbeeld FES, Focus on the Equine Spine. Een chiropractor zal de rug manipuleren (wordt vaak “kraken” genoemd) om beweeglijkheid hierin weer terug te krijgen. Studies zoals FES zijn alleen te volgen na een (para)medische vooropleiding.

Cranio-sacraal therapie

Cranio-sacraal therapie is ontstaan vanuit de osteopathie. Als het goed is neemt elke osteopaat voor paarden ook de nodige cranio-sacraal behandeling mee. Dit is namelijk een essentieel onderdeel om te kunnen kijken naar het lijf als geheel. De cranio-sacraal therapie heeft zich daarna ook apart verder ontwikkelt tot een therapie en is momenteel steeds populairder. Hierin wordt het cranio-sacrale systeem behandelt, wat bestaat uit de schedel, heiligbeen, duramater en hersenvocht. Ook ligt de focus op bindweefsel losmaken over het hele lichaam. Het zijn vaak zachte technieken en geven vaak veel ontspanning aan het paard. Opleidingen en cursussen hierin zijn te volgen zonder (para)medische vooropleiding.

Paardenosteopathie

Osteopathie werkt zowel op spieren, gewrichten, organen als het cranio-sacrale systeem. Dus ik manipuleer ook wervels, maar ook andere gewrichten in het hele lichaam. Dus bijvoorbeeld ook de voorknie, of de hak. Wanneer manipuleren niet nodig is, mobiliseer ik, zodat alles weer in beweging komt en soepel blijft. Ook behandel ik cranio-sacraal. Voor mij een heel belangrijk onderdeel in mijn osteopatische behandeling. Paardenosteopatie is een compleet totaal-pakket. Het voordeel hiervan is dat je vaak veel minder behandelt met een langere tijd tussen de behandelingen in. Je geeft het lijf een zetje in de goede richting om het zelfherstellend vermogen aan te spreken.

Wat bij osteopathie ook anders is, is de manier van kijken naar het lichaam. Er zijn zoveel connecties door het hele lijf dat ik soms op een hele andere plek behandel of zoek, omdat ik daar de oorzaak vind van het probleem (symptoom) wat het paard uit. Osteopathie kijkt naar het lichaam als één bewegend geheel. Een wervel kan gemanipuleerd worden, maar als de oorzaak van deze blokkade niet wordt behandeld, komt deze blokkade terug. De oorzaak kan bijvoorbeeld komen vanuit een verminderde beweeglijkheid van de lever. Na het mobiliseren hiervan kan de wervel vrij blijven bewegen.

Paardenosteopaten zijn momenteel heel populair. Helaas gaat dit vaak ten koste van kwaliteit en professionaliteit. Zorg dat je een osteopaat kiest met een gedegen opleiding. Het EDO keurmerk is in het leven geroepen om kwaliteit te waarborgen. Meer hierover kan je vinden in het register.

Het diafragma

Ademhaling

Het diafragma (middenrif) scheidt de borst- en buikholte van elkaar. Deze hecht aan het borstbeen, ribben (grofweg rib 9-18) en de onderrug. Het is de meest belangrijke spier voor ademhaling en wordt geïnnerveerd door de n. phrenicus. Deze zenuw komt uit de hals en heeft naast de aansturende functie van het diafragma nog vele andere connecties. Hierdoor is het diafragma en de n. phrenicus een onmisbare schakel voor vele verbindingen tussen de voor- en achterhand. Osteopatisch bekeken is de voorhand niet los te zien van de achterhand (los van de n. phrenicus zijn hiervoor nog veel meer redenen voor o.a. op myofasciaal, neurologisch en cranio-sacraal vlak).

Een paard haalt gemiddeld 8-14 keer adem per minuut in rust. Één keer ademhalen tel je als in- en uitademen bij elkaar. Je kan dit het beste zien bij de flanken.

Doorbloeding

Het diafragma bestaat uit een linker- en rechter gedeelte (crus). De rechter crus is groter en sterker. Door beide crus lopen diverse belangrijke structuren naar de buikholte.

  • De aorta via de hiatus aorticus – de grootste slagader van het lijf. Hierdoor stroomt zuurstofrijk bloed van het hart naar de organen.
  • De oesophagus (slokdarm) via de hiatus oesophagus – van de mondholte naar de maag.
  • De vena cava via het foramen venae cavae. Hierdoor stroomt zuurstofarm (veneus) bloed. De vena cava ligt in het centrum tendineum van het diafragma. De vena cava wordt dus omringd door peesweefsel, niet door spierweefsel.
  • Daarnaast passeren ook diverse zenuwen, o.a. de n. vagus.

De terugkeer van het veneuze/zuurstofarme bloed wordt ondersteund door een goede ademhaling. Bij inademing krijgt de vena cava meer ruimte door aanspanning van het diafragma en daardoor meer ruimte in het centrum tendineum. Doordat de vena cava meer ruimte heeft kan het bloed makkelijker terugstromen naar het hart. Voor een goede doorbloeding is het diafragma dus heel belangrijk.

Organen

Wanneer het diafragma aanspant, trekt deze de longen mee naar beneden (richting de staart). Zo wordt zuurstof ingeademd. Bij het uitademen wordt koolstofdioxide uitgeblazen. (Dit is een veel uitgebreider proces dan ik nu beschrijf, zie de link onderaan de blog voor meer info.)

Daarnaast ligt het middenrif op de buikorganen. Door middel van ligamenten zijn de lever en de maag direct verbonden met het diafragma. Ook hebben de buikorganen onderlinge connecties waardoor het middenrif ook van invloed is op de organen en vice versa.

horsediaphragm.gif
De positie van het diafragma ten opzicht van organen.

Door zijn aanhechtingen geeft een probleem met het diafragma ook een probleem in de beweging van bijvoorbeeld de onderrug. Problemen met het diafragma kunnen o.a. ontstaan vanuit een visceraal probleem, een verkeerd passend zadel of een bewegingsbeperking in de nek etc. Het diafragma alleen behandelen is dus meestal niet zinvol, er moet altijd naar het totaal plaatje gekeken worden van het paard en het management. 

Paardenosteopathie

Wanneer ik een paard behandel controleer ik eigenlijk alles op beweging. Wanneer er geen beweging mogelijk is in bijvoorbeeld een gewricht of ik voel dat een lever of middenrif niet goed beweegt, spreek ik van een osteopatische disorder of laesie. Door het losmaken van het middenrif en organen is soms het manipuleren van wervels niet meer nodig en blijven deze langer los, door het behandelen van de oorzaak. 

Conclusie

Het diafragma is een bijzondere en belangrijke spier om meerdere redenen:

  • Het middenrif vormt een belangrijke verbinding tussen voor- en achterhand vanwege zijn positie, anatomie en functie.
  • Voor een goede doorbloeding is het middenrif een belangrijke spier: om zuurstof in te ademen en veneus bloed terug te voeren naar het hart.
  • Vanwege zijn aanhechtingen kan een probleem met het diafragma diverse problemen in beweging veroorzaken.
  • Een probleem op visceraal gebied beïnvloed het middenrif en vice versa. Beiden moeten dus altijd goed kunnen bewegen.

Wat kan je zelf doen?

  • Geef je paard frisse lucht en laat ‘m niet de hele dag in een (vieze) stal staan.
  • Laat regelmatig je zadel controleren.
  • Singel niet te strak aan. Geef het paard altijd ruimte om te ademen. (En ga zelf op zitles als je er anders af valt 😉 )
  • Let op met wat je je paard voert. Zorg voor voldoende ruwvoer en zo min mogelijk ‘krachtvoer’. Voer bewust!

Uiteraard zijn bovenstaande dingen niet de enige dingen die een verband houden met het diafragma. Wil je meer weten over ademhaling dan is deze TED talk leuk om te kijken: https://www.youtube.com/watch?v=8NUxvJS-_0k.

Bronnen:
Budras
3D horse anatomy (software)

Wat betekent EDO?

“Paardenosteopaat EDO” een titel die je misschien wel vaker voorbij ziet komen. Maar wat betekent dat EDO eigenlijk? 

EDO is eigenlijk een variant op de titel voor osteopaten die mensen behandelen. Deze krijgen de titel DO: Diploma of Osteopathy. EDO staat voor Equine Diploma of Osteopathy. Overigens zijn beide diploma’s niet vergelijkbaar. De opleiding tot osteopaat DO is minimaal 5 jaar fulltime of parttime na een (para)medische vooropleiding. Mijn opleiding tot paardenosteopaat EDO (aan het Vluggen Institute) duurde 2 jaar, na een vooropleiding van 4 jaar tot fysiotherapeut.

DSC00495.jpg

Een paardenosteopaat kan deze titel (EDO®) achter zijn naam voegen wanneer hij geregistreerd is in het IREO register: The International Register for Equine Osteopathy. Dit register bewaakt een hoge kwaliteit paardenosteopathie. Je kan je aanmelden bij dit register ná het voldoende behalen van zowel een theorie als praktijk examen. Een EDO moet voldoende punten halen om geregistreerd te blijven en zal dus altijd blijven leren.

Helaas noemen veel mensen zich vandaag de dag paardenosteopaat terwijl ze nauwelijks of geen scholing gehad hebben. Het is immers een onbeschermde titel. Dit geldt niet voor EDO. Je mag je alleen zo noemen als je ingeschreven staat bij het IREO. Check dus altijd de scholing en achtergrond van je paardenosteopaat, zodat je altijd een professional bij je paard haalt. Waar is deze opgeleid en hoe zit deze opleiding in elkaar?

Zelf heb na een hoop speurwerk ik heel bewust gekozen voor het Vluggen Institute. Alle facetten van osteopathie komen in deze opleiding aan bod en worden door goed opgeleide docenten aangeboden. Niet alleen gewrichten en spieren maar óók organen en óók veel cranio-sacrale osteopathie. Je krijgt van alles het hoe, wat en waarom. Niet een paar trucjes maar een denkwijze waardoor je alle problemen kan benaderen vanuit de paardenosteopathie (en kan helpen oplossen). 🐴

PS. zoek je een EDO check dan dit register.

Wanneer bel je een osteopaat voor je paard?

Voor mij natuurlijk een open deur, maar wanneer bel je nou een osteopaat voor je paard? Is het wel echt nodig? En ben je dan bij een paardenosteopaat aan het juiste adres? Wat kan een osteopaat voor paarden voor je betekenen (en wat niet?).

Sowieso is minimaal een jaarlijkse controle aan te bevelen. Voorkomen is immers beter dan genezen. Wanneer bijvoorbeeld de rug, een schouder en het bekken niet goed beweegt kan er structureel meer belasting op één (voor)been komen, wat natuurlijk op lange termijn blessures veroorzaakt. Wanneer je paard is gevallen of een ongeluk heeft gehad is het eigenlijk altijd aan te bevelen om een paardenosteopaat te laten behandelen (indien nodig natuurlijk eerst de dierenarts laten komen!).

SONY DSC
Alle gewrichten worden getest op beweging.

Vaak wordt ik pas gebeld als er al problemen zijn, in omgang of onder het zadel. Dan is het niet altijd mogelijk om met één behandeling alles weer soepel te krijgen. Daarom beveel ik aan minimaal 1 keer per jaar preventief te laten behandelen. Het aantal preventieve behandelingen hangt ook af van de sport die je beoefent. Een paard wat op wedstrijd niveau springt zou ik zeker vaker laten controleren dan een paard wat voornamelijk dressuurmatig recreatief gereden wordt. Omdat voor mij alle kleine beperkingen in bewegingen al voelbaar zijn en daarom grotere beperkingen voorkomen kunnen worden. Dan kan je dus lekker doorrijden zonder problemen. 

Wanneer je bij mij niet aan het juiste adres bent, zal ik je doorverwijzen. Vaak kan ik dat al uit je verhaal halen uit de mail of telefoon, dus voordat ik bij je op de stoep sta. Meestal verwijs ik dan eerst door naar een dierenarts. Een peesblessure of koliek is bijvoorbeeld niet aan een paardenosteopaat om te behandelen(!!) Natuurlijk kan ik wel kijken hoe het komt dat juist dat een blessure krijgt en de balans herstellen in het lijf met een juiste verdeling van de belasting. Hier komt ook een correcte (klassieke) dressuurmatige training om de hoek kijken. Ook kan ik de doorbloeding verbeteren naar de blessure toe om sneller herstel te bevorderen. Ik vraag dan aan de eigenaar om toestemming te vragen aan de dierenarts voordat ik ga behandelen. In acute en heftige gevallen gaat mijn voorkeur uit naar eerst een paar weken herstellen, voordat ik kom behandelen.

Zowel mensen als paarden (als honden, etc.) hebben eigenlijk altijd wel ergens osteopatische blokkades. Beter gezegd: beperking in beweging of gewrichten die niet helemaal soepel zijn. Met ‘een gewricht’ bedoel ik niet alleen de knie, maar ook organen onderling, het middenrif, beweging in de onderdelen van het hoofd, etc. Ik heb nog nooit een paard gehad die geen baat zou hebben bij een osteopatische behandeling. 

Er zijn een heleboel signalen en symptomen waarom je mij als paardenosteopaat kan laten komen. Ik probeer in het kort een paar toe te lichten.

Rijtechnische problemen:

  • Je merkt een sterk verschil in het rijden links- of rechtsom. Je paard is danwel links- of rechtsgebogen en ook na enige tijd trainen krijg je hier niet voldoende verbetering in. Het kan zijn dat de rug in zijn geheel in een rechterbuiging staat omdat niet alle gewrichten goed mee bewegen naar links (snap je hem nog). Daardoor kan je de linkerbuiging wel trainen, maar als deze wervels niet losgemaakt worden zal het probleem niet verholpen worden. Je merkt dat zijgangen wisselend zijn, de ene kant op gaat heel makkelijk, de andere kant is een drama…
  • Het aanspringen gaat eigenlijk altijd in de verkeerde galop of overkruisd. Of hij springt over tijdens de galop. Aanspringen kan een rijtechnisch probleem zijn wat met goede instructie op te lossen is. Maar vaak zit er een onderliggend probleem in de achterhand, waardoor het paard zijn bekken niet goed kan gebruiken.
  • Je paard kan niet ontspannen in het rijden. Hij blijft zijn rug hol maken en veel spierspanning houden. Nageeflijkheid komt niet of heel moeizaam, ook met de juiste training. (Let op! Zet een paard wat moeilijk over zijn rug loopt niet ‘vast’ met hulpmiddelen in het rijden of longeren! Geef het paard altijd een keuze. Vast zetten in een houding is géén keuze. Heeft ook niets meer met correcte training te maken en de ‘nageeflijke houding’ verliest zijn doel als deze geforceerd is. )
  • Regelmatig pakt je paard het bit vast of is hij stijf in zijn kaak. Het inbuigen van de hals gaat moeilijk of hij kantelt met zijn hoofd. De tandarts is nog geweest, maar die kon niets bijzonders vinden en het probleem blijft. Ga niet eindeloos veel bitten proberen of kopen. Hang er geen circus in. Veel paarden hebben problemen in de kaak! Soms juíst na het bezoek van de tandarts! Waarom? Door het speculum. Vandaar dat ik ook altijd aanbeveel om mij in te plannen na de tandarts.

Medische problemen

  • Kreupelheid (uiteraard afhankelijk van blessure en overleg dierenarts/hoefsmid).
  • Pijnlijke rug, je aait over zijn rug en je paard trekt heel zijn rug weg of is nijdig met opzadelen (laat dan ook je zadel en singel checken a.u.b.)
  • Eet- en verteringsproblemen. Veel dunne mest of helemaal geen eetlust? Laat mij langskomen en meedenken met jou en je paard. Als ik mijn onderzoek heb gedaan kan een dierenarts gerichter onderzoek doen door wat ik voel aan het lijf.
  • Je paard is al op leeftijd en heeft moeite met zijn weerstand. Er zijn genoeg technieken toepasbaar om oudere paarden zo goed mogelijk in hun vel te laten zitten op hun oude dag!
  • Jeukklachten
  • Headshaking

SONY DSC
Cranio-sacraal technieken zijn zacht en zodoende ook heel erg geschikt voor oudere paarden.

“Gedrags” problemen

(vaak geen probleem met het gedrag, maar hierin uit het zich wel)

  • Staken en bokken met rijden, longeren.
  • Geen voetje willen geven. Soms kunnen deze paarden niet eens een voetje geven. De balans ontbreekt of er is dermate veel pijn dat dit heel onprettig voor ze is.
  • Ander gedrag met de hengstigheid. De pismerrie of bitch is niet expres een pismerrie. Vaak spelen hormonale problemen en rugklachten een grote rol!

Emotionele problemen

  • Snel last van stress. Raakt van het minste of geringste al heel gespannen. Vaak een disbalans tussen het activerende en ontspannende gedeelte in het zenuwstelsel.
  • Veel angst b.v. met rijden. Sommige angstige paarden kunnen minder goed zien of hebben een osteopatisch probleem met hun nieren. Dit betekent niet dat de nieren een ziekte hebben. Voor ziektes verwijs ik je door naar een dierenarts. Nu gaat het om een beperking in beweging in de omliggende structuren van de nieren en van de nieren zelf. De emotie van de nieren is angst, waarbij nog een verschil kan worden gemaakt in de linker- en rechternier.
  • Je paard zit niet lekker in zijn vel maar je kan je vinger er niet op leggen. Zou er nu wel of niet iets zijn? Neem bij twijfel altijd even contact op.

Hopelijk heb je nu voor jezelf een beeld waar een osteopaat voor je paard allemaal bij van dienst kan zijn. Dit is nog maar een stukje hiervan. In de werkelijkheid blijkt vaak dat de behandeling ook doorwerkt in andere aspecten! Uiteindelijk is het doel dat jij en je paard weer goed op weg kunnen. Fijn kunnen rijden, grondwerken, of gewoon lekker genieten. PS. Mijn paard en ik genieten graag samen van het zonnetje!

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

De monnikskapspier en osteopathie

De MONNIKSKAPSPIER (m. trapezius) is bij veel ruiters bekend. Hij bestaat uit 2 delen, een pars cervicalis (hals gedeelte) en pars thoracica (schoft gedeelte). Volgens het anatomieboek Budras zorgt deze spier o.a. voor het naar voren brengen van het been. De conditie van deze spieren aan beide kanten van de schoft is afhankelijk van meerdere factoren. Voor vele ruiters is bekend dat een goede training en een goed passend zadel belangrijk zijn voor het trainen van deze spier. Daar valt nog een heleboel over te vertellen, maar dat laat ik over aan instructeurs en zadelmakers 

trapezius

Wel is er een anatomisch aspect waar ik je graag iets over vertel. De monnikskapspier wordt namelijk geïnnerveerd door de n. accesorius, de 11e hoofdzenuw (craniale zenuw). In boeken wordt deze afgekort als NXI. De NXI loopt vanuit het hoofd, door een doorgang o.a. gevormd door de slaapbotten (os temporale) en innerveert de m. brachiocephalicus en m. trapezius.

trapspier

Vorige week had een klant van mij een zadelpasconsult, waarbij de omtrek van de schoft wordt gemeten en uitgetekend. Je kan goed zien dat de contouren van de schoft enorm zijn veranderd!  De eigenaar heeft dit paard al heel lang en de conditie van de spieren in de schoft regio was met de tijd wel verbeterd maar nu al een poos hetzelfde gebleven. Er bleef een klein verschil zichtbaar in links en rechts. Meer bespiering ontstond er (ondanks goede training, regelmatige zadelcontroles, goede voeding etc.) niet.

Deze KWPN-er is met zijn 24 jaar ondanks zijn leeftijd alleen maar verbeterd in bespiering met dank aan osteopatische ondersteuning! 🙌🏼Daarom is het resultaat zo mooi om te zien. Aan de lijnen (boven is VOOR en onder is NA enkele behandelingen) is te zien dat er een gespierde, “gevulde” schoft is ontstaan. (Deze bestaat overigens uit meer spieren dan alleen de m. trapezius.)

schoftnaosteopathie
Boven: VOOR behandelingen Onder: NA behandelingen

Wat is het effect van een osteopatische behandeling op de schoft regio? Naast dat alle (omliggende) structuren worden losgemaakt zoals wervels, ribben, schouders, spieren, fascia etc. wordt de monnikskapspier ook beïnvloed door cranio-sacrale technieken via de NXI. Uiteraard is het van belang om dan te weten welke technieken nodig zijn op o.a. het hoofd, zodat alles goed kan bewegen en doorbloeden om het zelfherstellend vermogen van het lichaam aan te spreken. Zelfs problemen in de achterhand hebben hun effect op de schoft… dat valt allemaal niet los van elkaar te zien en ik heb geprobeerd in dit stuk op een klein onderdeel hiervan in te zoomen.

20294547_492799661057355_9083733983873433891_n
Hoofdzenuw n. accesorius afgekort als NXI

Dat een paardenosteopaat alleen de rug behandelt of alleen maar “kraakt” is dus niet waar. Cranio-sacraal én visceraal behandelen verdienen evengoed de aandacht in een complete behandeling, van kop tot kont  voor een compleet resultaat. Meer weten over cranio-sacraal en visceraal behandelen, lees dan verder over osteopathie.

Met dank aan de eigenaar voor het delen.

Een scheve staart?

Hij heeft een scheve staart?

Dat een paard zijn staart scheef kan dragen is bekend, naar links of naar rechts. Soms is er een voorkeur voor één kant bijvoorbeeld tijdens het rijden. Maar kan een paard ook echt een scheve staart hebben? Vandaag had ik met mijn collega’s Iris Buddenberg en Femke Postma een casus van een ruin die altijd zijn staart áltijd naar links draagt. De eigenaresse heeft hem al van jongs af aan en hij heeft nooit anders gedaan. Wanneer de ruin de staart ontspannen hield, hing hij misschien in het midden maar zeker niet naar rechts. Wel kon hij zijn staart optillen (de vlag erop zetten  ) maar deze vlag hing dan wel naar… links.

Onderzoek

We hebben een volledig osteopatisch onderzoek van het gehele lichaam uitgevoerd, waarbij we o.a. een paar rugwervels, schouders, kaak en een geroteerd sacrum vonden. Daarnaast bleek ook dat het 1e en 2e staartbotje (geteld vanaf het heiligbeen) niet konden bewegen naar rechts. Heel logisch dus dat dit paard zijn staart naar links droeg en dus een scheve staart had. Dit kan bijvoorbeeld in de opfok gebeurd zijn. Ook in de trailer kunnen staart trauma’s ontstaan door de stang.

Comparable_5
De staart zit aan het heiligbeen (sacrum).

Behandeling en vervolg

Na ons onderzoek en in overleg met de eigenaar hebben we het paard behandeld en de staart gemanipuleerd. We konden onze ogen niet geloven toen het paard spontaan zijn staart ook naar rechts bewoog (hij vond het zelf ook wat vreemd) en ook rechts ging dragen!  Ik bedenk me nu dat we dat even hadden moeten filmen natuurlijk… maar ik hoop dat jullie het op de foto’s ook enigzins kunnen zien.

voornastaartpaardenosteopaat.jpg
Voor behandeling: staart wordt naar links gedragen (hangt wel ontspannen). Direct na behandeling: staart hangt meer recht naar beneden.

Het zal wel even duren voordat deze ruin zijn balans volledig weer gevonden heeft. Hij was zo gewend om zijn staart probleem op te vangen met de rest van zijn lijf dat hij nu een nieuwe balans zal moeten vinden. Belangrijk is nu in ieder geval de staart en heiligbeen/bekken mobiel te houden en het paard de tijd te geven.

Cranio-sacraal systeem

Graag maak ik ook nog even een sprong naar het cranio-sacrale systeem. De naam zegt het al: cranio (hoofd) en sacraal (sacrum=heiligbeen). Door de invloed van de staart op het sacrum en de connectie hiermee op het achterhoofd is zo’n staartprobleem géén lokaal probleem maar iets wat door het hele lijf trekt(!). De parasympathicus (rest/digest) is te beïnvloeden door het cranio-sacrale systeem. Wanneer dit systeem continue verstoord wordt door een probleem in de achterhand, geeft het behandelen van alleen het hoofd maar kortdurend resultaat. Tegelijkertijd is het niet fair om de achterhand los te maken en het hoofd het verder maar uit te laten zoeken. Het hoofd hoort nu eenmaal bij het lijf en is daarom net zo belangrijk om mee te behandelen. Een complete behandeling voor een compleet resultaat.  Wil je hier meer over weten dan kan je hier verder lezen. 

anatomy

De foto’s zijn geplaatst met toestemming van de eigenaar.